Ne zamandır kafamı kurcalıyor bu sözlük olayı.

Sinema hakkında okurken, öğrenirken terimler tam bir karın ağrısı.

Peki, ters çevirsek terimler üzerinden sinema öğrenilebilir mi ? El birliğiyle kopyala yapıştırsız bir sözlük oluşturulabilir mi ? Bu terimler google aramalarında FF' e bulunması açısından yardımcı olabilir mi ? Burası ili adlı kullanıcının kum havuzuna döner mi ?


0-100
35 mm
70 mm
8 mm
A
Amors çekim
B
Boom
C
Cameo görüntü
D
Dış ses / Kafa sesi
E
F
Fade in
Fade Out
G
H
I
İ
J
K
Kadraj
Kafa sesi / Dış ses
Katharsis
L
M
N
Net Alan Derinliği
O
Olay örgüsü / Plot
Ö
P
Pan
Plot / Olay örgüsü
R
Rabarba
Retrosperktif
S
Sekans
Seçici alan derinliği
Ş
T
Ters Ninja Kanunu
Tretman
U
Ü
V
Y
Z
X
W
Q

Boom

Ucuna mikrofon takılan sopa.

Amors Çekim

Oyuncunun arka omuz hizasından, omzunun bir bölümü ve başın bir bölümünü kadraja dahil ederek çekmek. Karşılıklı diyaloglarda kullanılır.

Kadraj

Görüntülenen alan.

Evet sinema daha iyi olacak abi, kopyala yapıştır da olabilir ama hep bulduklarımda terimi terimle açıklayan şeyler, sanki herkes kendi yazsa daha amatör ruha sahip daha anlaşılır olacakmış gibi geldi bana, yanılıyorda olabilirim elbette...

Ben mesajı seve seve editlerim

Ayrıca kimbilir kopyala yapıştır olmazsa ve burası ciddi bir kaynak halini alırsa basılıp satılıp FF' ye bütçede yardımcı bile olabilir...

Dereyi görmeden çırıl çıplak olmak bkz: yurıdaki paragraf

35 mm

35 mm fotoğrafçılık ve sinemada yaygın olarak kullanılan temel film ölçüsüdür. George Eastman tarafından tedarik edilen ham filmi kullanarak William Dickson ve Thomas Edison'un 1892'de icat ettiği 35 mm film o zamandan bu yana nerdeyse hiç değişmeden kalmıştır. 35 mm adını filmin 35 mm (yaklaşık 1 3/8 inç) genişliğindeki şeritler halinde kesilmesinden almıştır. Her kademi 16 kare yapan standart negatif dirençin her iki kenar boyunca her karede dört deliği olur.

Çoğunlukla tescilli ölçülerin çeşitli genişliği farklı sayıda kamera ve geç 19 yüzyıl ve erken 20 yüzyıl çevresinde icat edilmiş gösterim sistemleri tarafından 13mm den 75mm kadar değişerek kullanılmıştır. Sonunda 35mm 1909'da uluslararası standart ölçü olarak kabul edilmiştir ve görüntü gösterimi ve yaratılışlarının her ikisi için hakim film ölçüsü olarak kalmıştır. Geniş ve küçük ölçülerinin her ikisinin ve tuhaf biçimlerin tehditlerine rağmen ömürleri uzun oldu çünkü bu ölçü yakalanmamış görüntülerin iyi özelliği (Good Quality) ve film stoklarının masrafı arasında oldukça iyi bir alışverişe izin verir. Ayrıca ticari film tiyatrolarındaki 35mm film göstericilerinin her yerde mevcut olması; 35 mm'yi sadece hareketli görüntü biçimleri film veya video ve dünyanın hemen hemen tüm sinemalarında oynatılabilir hale getirdi.

Ölçü kullanımı olağan üstü bir biçimde çok yönlüdür. Geçen yüz yıllar içinde içerdiği sese göre değiştirilmiştir bir güvenli film temeli yaratımı için tekrar tasarlanmıştır yakalanan renkler için folmüle edilmiştir geniş ekran biçimlerinin bir grubuna yer tedarik edilmiştir ve karesiz bölgesinin yaşlaşık olarak tümünün içine ses verisi katılır. 21. yüzyılın başından beri 35mm'in hareketli resim filmlerinin üretimi Eastman Kodak ve Fuji film ikilisinindir.

George Eastman Rochester’da kuru fotoğrafik jelatin plakaların yapımına başladı. Jelatin katmanla kaplanmış resim nakliyesinin kağıdının rulosu için tutacak keşfetti. 1887'de ilk saydam Nitrocellulos film tabanının Hannibal Goodwin tarafından icadı ile; Emile Reynaud ilk esnek film stoklarını geliştirdi. Eastman olan ilk büyük şirket bu birleşenleri toplu üretimin içine eklemek için 1889’da Eastman kuru jelatin bromür emülsiyonunun üstüne elenmiş kağıt ve bu temiz tabanı kaplamasını gerçekleştirdi.

Esnek filmin gelişiyle Thomas Alva Edison hızlıca icadını kurdu Kinescope Brooklyn sanat ve bilim enstütüsünde şovunu 9 mayıs 1893'de yaptı. Kinescope bir kişinin seyretmesi için icat edilmiş film döngü sistemidir. Edison'un silindir fotoğrafı Kinetoscope’un icadı olan Kinetophone’u uzun zaman Edison’un yanında asistanlık yapmış olan W. K. L. Dickson geliştirdi. 1892 martı başında Estman ve sonra Nisan 1893-1896 içinde New York's Blair Camera Şirketi 1 Edison'a 9/16-inchlik delinecek ve kesilecek olan filmstock'unu Edison'un laboratuarında 35mm film şeridi ölçüsü yaratımı için temin etti. (1894 veya 1895'de bazı zamanlarda Blair Edison'a tanımlama için kesilmiş depoları göndermeye başladı.) Edison'un bölmeyi (diaphragma) yalnız filmin bir karesini 4 delikli yüksekliği tanımlar. Edison özel bariz (patent) yasalarını 35mm hareketli resim filminin tasarımı(Design) için her karede dört zincir dişli delik ile büyük film yapımcılarını zorlayarak American Mutoscope ve Biograph Şirketi izole beslenme kullanan bir 68mm film kullanmak içinzincir dişli delikleri olmayan filmi camera'ya sürdüler. Bir mahkeme yargısı mart 1902'de Edison'un isteğini iptal etti. İzin verilen her üretici veya dağıtıcı Edsison'un 35mm film tasarımını(Design) lisansız kullandı. Film yapımcıları zaten Edison'un patent dosyanın başarız olduğu İngilterede ve Avrupada böyle yaptı. Bir değişim Lumiére Brothers üstünde karelerin her tarafı yatay eksenin ortasına doğru bir yalnız dairesel delikler kullandı. Bu Edison'un biçimi oldu ancak oluşan de facto standard'ın ve sonra 1909 da resmi standard Hareketli Resim Patentleri Şirketinin yeni biçim verilmişinin resmi standardı edison tarafından doğrulandı. Scholar Paul C. Spehr bu gelişmlerin önemini tarif etti.

35mm erken kabulu bir standard olarak kameranın gelişimi ve yayılımı üstünde önemli bir etkiye sahipti. Standard ölçüsü dünyanın her yerinde gösterilen filmler için olanaklı yapıldı. Bu güvenilir tahmin edilebilir biçimler için üretim dağıtım ve filmlerin sergisi hızlı yayılımı ve filmlerin kabulünü dünya çapında aletlere göre eğlence ve iletişim için kolaylaştırarak bir uniforma sağladı.

Film biçimi durgun fotoğraf için 1913den erken tanıtıldı(turist çok yönlü) ama ilk defa Oskar Barnack tarafından 1913de yapılan Leica'nın kamerasıyla popüler oldu.

TEKNİK ŞARTNAMESİ

35mm film'in SMPTE tarafından standatlandırırmış teknik şartnamesi

* Her kadem 16 kare (0.748" (19 mm) her kare (uzun aşama))
* Her saniye (fps) 24 kare; (90 kadem her dakika)
* Dikey çekiş
* Her kare 4 delik (beklenen eğer 3-perf yaradılış için)

1000 kadem ortalama 11 dakika 24 fpsde

35 mm küresel

* kamera negatifte 1.37:1 bakış açısı oranı;bunun üstüne matlatmış 1.85:1 ve 1.66:1 sert veya narin
* kamera diyafram: 0.866 dan 0.630 (22 den 16 mm)de
* projektör diyafram (tam 1.37.:1): 0.825 den 0.602 (21 den 13 mm)de
* projektör diyafram (tam 1.37.:1): 0.825 den 0.602 (21 den 11 mm)de
* TV istasyon diyafram: 0.792 den 0.612 (21 den 16 mm)de
* TV iletim:: 0.792 den 0.594 (20 by 15 mm)de
* TV güvenli eylem: 0.713 den 0.535 (18 by 14 mm)de; köşe radiuses: 0.143 (3.6 mm)
* TV güvenli başlık: 0.630 dan 0.475 (16 dan 12 mm)de ; köşe radiuses: 0.125 (3.2 mm)de

Süper 35 mm film

* kamera negatifte 1.33:1 bakış açısı oranı
* kamera diyafram: 0.980" dan 0.735
* resim kullanmış (35 mm anamorfoz): 0.945" (24.00 mm) den 0.394" (10.00 mm)
* resim kullanmış (70 mm büyütülmüş resim): 0.945" (24.00 mm) den 0.430" (10.92 mm)
* resim kullanmış (35 mm flat 1.85): 0.945" (24.00 mm) den 0.511" (12.97 mm)

35 mm anamorfoz

* 2.39:1 bakış açısı oranı dan a 1.19:1 kare ile a 2x yatay squeeze
* camera aperture: 0.866" (22.00 mm) by 0.732" (18.59 mm)
* projector aperture: 0.825" (20.96 mm) by 0.690" (17.53 mm)

Kaynak: Vikipedi

70 mm

70 mm (ya da 65 mm) geniş yüksek çözünürlüklü ve standart 35 mm filme göre daha üstün kalitede bir film formatıdır. Film kamerada kullanılırken 65 mm genişliğindeyken perdeye yansıtıldığında üç boyutlu ses manyetik şeritlerinin ilavesi için ham film üzerindeki deliklerin (perfore) her iki yanına da 2.5 cm eklenmesiyle 70 mm genişliğe ulaşır. Bununla birlikte günümüzde üretilen 70 mm filmler artık dijital ses kaydına sahiptir; ancak 70 mm film baskılarının büyük çoğunluğunun bu teknolojiden yoksun olduğu da gözardı edilmemelidir. 70 mm filmin çerçeve oranı 2.20:1'dir.

Kaynak: Vikipedi

8 mm

8 mm film şeridinin sekiz milimetre genişliğinde olduğu bir film formatıdır. İki temel biçimi vardır:

* Normal/Standart 8 mm
* Süper 8 mm.

Standart 8 mm

Standard 8 mm film formatı Büyük Bunalım sırasında 16 mm'den daha ucuz bir amatör film formatı yaratmak amacıyla Eastman Kodak şirketi tarafından geliştirilmiş ve 1932 yılında piyasaya sürülmüştür. 8 mm film makaraları aslında 16 mm'lik film içerir ancak bu filmin her iki kenarında 16 mm'de bulunanın iki katı daha fazla delik (perfore) vardır ve bir defada 16 mm'lik filmin 8 mm'lik tek bir yarısına çekim yapılır. Filmin ilk yarısı tamamen kullanıldığında kamera açılıp film ters çevrilir (film deliklerinin tasarımı bunun doğru yapılmasını garantilemektedir) ve aynı filmin henüz üzerine çekim yapılmamış olan diğer yarısı kullanılır. Film yıkanacağı zaman tek bir kenarında delikler olan iki adet 8 mm'lik film elde edilecek şekilde film ortadan ikiye ayrılır; böylece 8 mm'ye 16 mm'ye sığdırılanın dört katı daha fazla film karesi sığdırılmaktadır. Bir yüze kayıt yapıldıktan sonra diğer yüze kayıt yapılması için film makarası ters çevrildiğinden bazen bu film formatına Çifte 8 mm de denmektedir. Standart 8 mm'nin boyutu 4.8mm x 3.5mm'dir ve 1m film 264 resim içerir. Tahmin edilebileceği üzere çifte 8 mm ile saniyede 16 kare hızında çekim yapılır.

Olağan uzunluktaki film makaraları saniyede 121516 ve 18 kare hızlarında 3-4.5 dakika kadar çekim yapılmasına izin vermektedir.

Kodak 1990'ların başlarında standart 8 mm film satışını durdurmuş fakat bağımsız film dükkanları aracılığıyla satılan bu film formatını üretmeye devam etmiştir. Siyah-beyaz 8 mm film Çek Cumhuriyeti'nde halen üretilmektedir ve birçok şirket önemli miktarda 16 mm film alıp bunları yeniden deliklendirerek ve daha sonra bu filmleri 7.6 cm uzunluğunda kesip özel 8 mm film makaralarında toplayarak bu 16 mm filmlerden standart 8 mm elde etmektedir. Yeniden deliklendirme işlemi özel ekipmanlar gerektirmektedir. Bazı uzmanlar var olan 16 mm filmden ve hatta 35 mm filmden süper 8 mm film üretebilmektedir.

Süper 8 mm Film

1965 yılında Süper 8 mm film piyasaya sürülmüş ve amatör film yapımcıları tarafından çok hızlı bir biçimde benimsenmiştir. Görüntü kalitesi 8 mm'den daha iyidir kartuşlu sisteminden dolayı (filmin ters çevrilip yeniden kameraya yerleştirilmesine gerek bırakmaz) kullanımı daha kolaydır.

Kaynak: Vikipedi

Cameo görüntü

Cameo Görüntü (kısaca Cameo) bir oyun, film, video oyunu, televizyon gibi gösteri sanatlarında insanlar tarafından çok bilinen birisinin kısa olarak görülmesine denir. Sinema filmlerinde Alfred Hitchcock cameo rollerde öncü olmuştur. Cameo sözünün İngilizce anlamlarından biri de süsleme demektir.

Cameolara örnekler

Martin Scorsese-Taxi Driver
Steve Martin-The Venice Project
Yuen Biao-Miracles
Rob Schneider-Kazara Zengin
Mel Gibson-Paparazzi
Steven Seagal-My Giant
Chris Rock-Beverly Hills Cop 2
Alfred Hitchcock-The Birds (film)
Reese Witherspoon-Penelope (film)
Ayrıca bazı yönetmenlerde kendi filmlerinde kısa olarak oynarlar. Frank Coraci 80 günde devr-i alem ve Sucu filmlerinde (yönetmen kendisi) kısa olarak oynamıştır. M.Night Shayamalan'da The Village filminde, Alfred Hitchcock, Murder! filminde gözükmektedir. Ayrıca bazen yönetmenin arkadaşları aynı yönetmenin filmlerinde kısa olarak rol alırlar. Buna örnek olarak Jason Lee ve Kevin Smith gösterilebilir. Jason Lee, Kevin Smith'in Jersey Girl ve Jay and Silent Bob Strike Back filminde cameo olarak görünmüştür.

Kaynak: Vikipedi

Kafa Sesi

Kafa sesi veya dış ses sinemada veya tiyatroda hikâyenin anlatımına katkı sağlamak üzere oyuncuların haricinde arka planda duyulan konuşma sesidir. Bir tür sesli düşünme tekniğidir.

1920'li yılların sonunda sinema'ya sesin gelmesi ile birlikte ses başlı başına dramatik bir anlatım ögesi haline gelmiştir. Oyuncuların diyalogları, ses efektleri ve müziğin dışında anlatımı güçlendirmek amacı ile filmdeki kişilerin akıllarından geçenlerin, düşüncelerinin bilinçaltı izlenimlerinin bir anlatıcının (narrator) sesinden arka planda konuşma tarzında verilmesi, yani kafa sesi kullanılması sesin dramatik kullanımının bir başka boyutunu oluşturur. Bu dış ses her zaman görüntüyü güçlendirip desteklemeyebilir, bazen de perdedekiler ile çelişip olağan dışı anlam ve duygular oluşturabilir. Bu dış ses genellikle abartılı bir tonda bazen de yankılı olarak duyulur, bu belki de dramatik etkiyi güçlendirmek için bilerek yapılmıştır. Bu dış ses filmin oyuncularından birinin sesi olabileceği gibi film dışından birinin (hatta yönetmenin) de sesi olabilir.

Sinemada kafa sesi ilk kez 1930 yılında Luis Buñuel'in Altın Çağ (L'Âge d'Or) adlı filminde kullanılmıştı. Üstelik bu film sinemaya sesin gelmesinden sonra çekilen ilk sesli filmlerden biriydi.[1]. Bundan sonra birçok filmde kullanılmaya başlayan bu "dış ses" ya da "sesli düşünme" tekniği özellikle 1940'lı-1950'li yılların film noir'larında sıklıkla karşımıza çıkar. Akılda kalan örneklerden biri olan 1950 yapımı Billy Wilder filmi olan Sunset Bulvarı (Sunset Blvd.)'nda William Holden'ı filmin hemen başında yüzme havuzunun içinde ölmüş olarak görürüz, ama kendi "kafa sesi" olayların buraya nasıl geldiğini hemen anlatmaya başlar ve uzun bir geriye dönüşle (flash-back) bütün olan bitenler göz önüne serilir.

Kafa sesi bazen de filmdeki bir hayvan karakterin sesi olarak karşımıza çıkar. Örneğin Jérôme Boivin'in yönettiği 1989 tarihli Fransız kült kara komedi filmi Baxter 'da filmin baş karakteri katil bull terrier 'nin tüm öyküsü köpeğin kendi kafa sesi ile anlatılır.

Kafa sesi 1960'lı yılların Yeşilçam filmlerinde de sıklıkla başvurulan bir teknikti. Osman F. Seden'in 1966 tarihinde çektiği Çalıkuşu'nda filmin hemen başından itibaren filmin kahramanı Feride'nin hikâyesini kendi sesinden "kafa sesi" olarak dinlemeye başlarız.

Kaynak: Vikipedi

Net alan derinliği

Citizen Kane filminden bir sahne: dışarıda karda oynayan çocuk ile masadaki şapka dahil her şey, net bir biçimde görüntülenmiş.Deep focus net alan derinliğini sahnenin önündeki ve arkasındaki objeleri de kapsayacak kadar geniş tutan fotoğrafik ve sinematografik tekniktir. Böylece derinlemesine düzenlenmiş sahnede odak dışı yer bulunmuyor ve görüntü seyirciye eş önemde sunulan ön, orta ve arka plandan oluşuyor. Kısacası, deep focus tekniği sayesinde görüntü derinliği daha iyi değerlendirebiliniyor. Bunun karşıtı olan shallow focus tekniğinde ise, diyalog içinde olan oyuncular veya önemi vurgulanmak istenen nesneler birbirlerine olabildiğince yakın tutularak, arka plandaki diğer oyuncu ve nesneler bulanık bırakılıyor.

Sinemada, Orson Welles ile görüntü yönetmeni Gregg Toland deep focus tekniğin en bilinen temsilcileri olarak görülüyorlar. Özellikle bu ikilinin bir eseri olan Citizen Kane (1941) filmi, söz konusu tekniğin kullanımı için gerçek bir ders kitabı niteliğinde.

Lakin, Welles ile Toland’dan önce de, 1920’li ve 1930’lu yıllarda, Erich von Stroheim ve Jean Renoir gibi, deep focus tekniğini filmlerinde uygulayan yönetmenler vardı. Toland ile sık sık çalışan William Wyler da deep focus’ı tercih edenler arasındaydı.

Kaynak: Vikipedi

Rabarba

Rabarba sinema veya televizyonda kalabalık sahnelerin çekimlerinde kalabalığı oluşturan figüranların hep bir ağızdan konuşur gibi yapıp anlamsız sesler çıkararak uğultu şeklinde bir ses efekti oluşturmasıdır. Anlaşılmayan kalabalık insan gürültüsü olarak da tarif edilebilir. Bu gürültüyü yapana rabarbacı eylemin kendisine de rabarba yapmak denir. Bazen yanlış olarak labarba şeklinde de telafuz edilir.

Bu terim filmlerin genelde sessiz olarak çekildiği ve sonradan seslendirildirilip dublajının yapıldığı Yeşilçam sinemasında türemiştir. Söz konusu bu filmlerde kokteyl parti, doğum günü, nişan gibi davet toplantılarının kalabalık sahnelerinin çekimleri sırasında genelde ayakta duran davetlileri canlandıran figüranlardan havadan sudan birşeyler söylemeleri ve sohbet ediyor gibi yapmaları istenir. O şartlar altında her zaman akla konuşacak mantıklı şeyler gelmeyebileceğinden ve figüranların tutukluluk yapıp çekimleri aksatma olasılığını azaltmak amacıyla kolaylık olması açısından onlardan sürekli olarak "rabarba-rabarba" seslerini çıkartmaları istenir. Kalabalığı oluşturan kişilerin eş zamanlı olmayarak üstüste sarfettikleri bu kelimeler uzaktan anlaşılmayan bir insan gürültüsü, mırıltı, uğultu şeklinde işitilir ve onların kendi aralarında sohbet ettikleri izlenimi doğar.

İthal filmlerin Türkçe dublajı sırasında da sıklıkla rabarba'ya başvurulur. Ancak Türkçe seslendirmesi alelacele ve özensiz yapılmış bazı ithal filmlerde diyalogların dublajının yapılmış olduğu buna karşılık kalabalık insan seslerinin çevrilmeden bırakıldığı da görülmüştür.

Filmlerin veya radyo tiyatrolarının senaryolarında ise rabarba yapılacak yerler belli edilirken bazen rabarba bir karaktermiş gibi vurgulanmaktadır.

Senaryo Örneği 1:

GENÇ: (DIŞ SES)
Ben yaşamayı beceremedim. Becerenler sağolsun...
Kameranın sağından solundan koşan iki genç kız... (Çığlıklar)
RABARBA:
Baba... Baba... Koş... Abi!!!!! Baba... Baba...
Kıravat kopar, Genç yere düşer, Kendine gelir. [1]
Senaryo Örneği 2: (Sayfiyede Yaz, Anton Çehov)

Memurlar: Sayfiye, sayfiye! Ah sayfiye! (adamın kafasında olduğu için sesler efektlidir)
Tolkaçof: Diye deli oluyorlar;sonra aşk oyunları, -EFEKT:kıkırdamalar, rabarba duyulur- amatör oyunculuklar; velhasıl hiçbirinden olumlu bir iş alamazsın

Kaynak: Vikipedi

Retrospektif

Retrospektif (İngilizce 'retrospective' ve Latince retrospectare, "geriye bakmak") genel olarak meydana gelmiş olayların gerisine, geçmişine bakmak anlamına gelir.

Sanatlar

Görsel sanatlarda retrospektif, bir sanatçının kariyeri boyunca yaratmış olduğu eserlerden derlenmiş sergilere denir.

Sinemada ise, bir yönetmen veya oyuncuyu iyi bir şekilde temsil ettiği düşünülen seçmece filmlerdir. Genel olarak film festivallerinde görmek mümkündür.

Kaynak: Vikipedi

Sekans (sinema)

Bir bütün meydana getiren planlar dizisi. Birbiriyle yakın ilişkisi olan sahnelerin biraraya gelmesiyle oluşur. Süreklilik içermezler. Olaylar farklı zaman ve mekanda olmasına karşın birbiriyle ilişkilidir.

Kaynak: Vikipedi

Seçici alan derinliği

Shallow focus netlik derinliğini daraltan fotoğrafik ve sinematografik teknik. Deep focus tekniğinin aksine, bu teknik ile görüntünün sadece tek bir kısmı odak noktası içerisinde tutuluyor; görüntünün geri kalan kısmı bu noktanın dışında, yani bulanık gösteriliyor. Yönetmenler ve fotoğrafçılar shallow focus ile resmin bir bölümünü diğer bölümlerine nazaran daha belirgin ederek, izleyicinin özellikle nereye dikkat etmesi gerektiğini vurguluyorlar.

Kaynak: Vikipedi